نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده

پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

چکیده

شیوع کووید-19 موجب برجسته‌تر شدن نقش ارتباطات سلامت در مواجهه با بحران‌های سلامت به ویژه انجام رفتارهای پیشگیرانۀ فردی در مقابله با چنین بحران‌هایی شد. پژوهش حاضر درصدد شناسایی عوامل مؤثر بر انجام رفتارهای پیشگیرانه از کووید-19 با بکارگیری مدل اعتقاد بهداشتی و مدل PEN-3 در بین جامعه ایرانی است. این مطالعه مقطعی از نوع همبستگی در سال 1401 به صورت آنلاین و با استفاده از روش نمونه‌گیری غیراحتمالی انجام شد. جامعه ‌آماری شامل کاربران بالای 18 سال بودند. سئوالات مربوط به مدل اعتقاد بهداشتی و رفتارهای پیشگیرانه از پرسشنامه‌های استاندارد اخذ شدند و سئوالات مدل PEN-3 محقق‌ساخته بودند. 422 مشارکت‌کننده به پرسشنامه این پژوهش پاسخ دادند. تحلیل‌ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 26 و با بهره‌گیری از توزیع فراوانی داده‌ها، میانگین، انحراف معیار، آزمون پیرسون، و آزمون رگرسیون خطی ‌چندگانه انجام شد. از 6 رفتار مورد بررسی، شستشوی دست‌ها (1/3 از 5) و استفاده از دستکش (9/0 از 5) به ترتیب بیشترین و کمترین میانگین را کسب کردند. انجام رفتارهای پیشگیرانه با ادراکات، خودکارآمدی درک‌شده، شدت درک‌شده، نشانه‌های اقدام، سن، سطح تحصیلات، وضعیت اقتصادی، وضعیت واکسیناسیون، و سابقه خانوادگی ابتلا به کووید-19 همبستگی مثبتی داشتند. پژوهش حاضر قادر به پیش‌بینی 52 درصد (R2: .516) از واریانس انجام رفتارهای پیشگیرانه در بین نمونه مورد مطالعه بود. با توجه به میزان پیش‌بینی کنندگی، مدل اعتقاد بهداشتی، مدل PEN-3، و همچنین ویژگی‌های جمعیت‌شناختی، محققان ارتباطات سلامت و برنامه‌‌های حوزه آموزش و ارتقاء سلامت می‌توانند از این مدل‌ها در مداخلات سلامت‌محور به ویژه در زمان شیوع بیماری‌ها استفاده نمایند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات