نقش سینما و ستارگان سینما در الگودهی زیبایی‌شناختی و مدیریت بدن زنان: مطالعه موردی زنان مراجعه‌کننده به کلینیک‌های زیبایی منطقه ۵ تهران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز
2 دانشجوی دکترا
10.22034/scm.2026.462128.1774
چکیده
این پژوهش با هدف تبیین جامعه‌شناختی نقش سینما و ستارگان زن سینما در الگودهی زیبایی‌شناختی و مدیریت بدن زنانِ مراجعه‌کننده به کلینیک‌های زیبایی منطقه ۵ تهران انجام شده است. مطالعه حاضر از نظر رویکرد کیفی و اکتشافی است و با راهبرد نظریه‌مبنایی و بهره‌گیری از تحلیل مضمون پیش رفته است. جامعه پژوهش زنان ساکن تهران بودند که حداقل یک‌بار به‌صورت داوطلبانه یکی از انواع جراحی‌ها یا مداخلات زیبایی تهاجمی/غیرتهاجمی را بر چهره یا بدن خود انجام داده‌اند؛ ۱۴ زن ۱۷ تا ۶۸ ساله با نمونه‌گیری هدفمند و نظری تا حد اشباع نظری انتخاب و با آنان مصاحبه عمیق نیمه‌ساخت‌یافته انجام شد. تحلیل داده‌ها در سه سطح کدگذاری باز، محوری و انتخابی نشان داد مفاهیمی مانند تشبّه به ستارگان سینما، میل به دیده‌شدن، فشارهای هنجاری و گروهی، تصویر منفی از بدن، منطق رسانه و مد، زیبایی به‌مثابه سرمایه اجتماعی و اقتصادی، پزشکی‌سازی زیبایی، مراقبت و بازطراحی مستمر بدن، نمایش‌گری زیبایی و تمایل به استانداردهای مسلط زیبایی در مرکز تجربه مشارکت‌کنندگان قرار دارد. بر اساس مدل پارادایمی، «مدیریت بدن و الگوپذیری از ستاره‌های زن سینما» پدیده محوری است که در پیوند با شرایط علّی، زمینه‌ای و مداخله‌گر، از خلال راهبردهایی چون مصرف متظاهرانه، تقلید از سلبریتی‌ها و خلق زیبایی اکتسابی، به پیامدهایی مانند افزایش اعتمادبه‌نفس، پذیرش و پرستیژ اجتماعی، موفقیت و درآمد بیشتر و نیز تعمیق نوعی انفعال سیاسی–اجتماعی و وابستگی به استانداردهای زیبایی منجر می‌شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

The Role of Cinema and Film Stars in Aesthetic Role-Modeling and Women’s Body Management: A Case Study of Women Attending Beauty Clinics in District 5 of Tehran

نویسندگان English

Zahra Ghasemi 1
zeinab ebrahimi 2
1 Associate Professor, Department of Social Sciences, Islamic Azad University, Central Tehran Branch
2 Ph.D candidate
چکیده English

This study aims to provide a sociological explanation of the role of cinema and female film stars in shaping aesthetic ideals and body management among women who attend beauty clinics in District 5 of Tehran. The research adopts a qualitative, exploratory design, using thematic analysis within a grounded theory framework. The study population comprised women residing in Tehran who had voluntarily undergone at least one type of cosmetic surgery or aesthetic intervention on their face or body. Fourteen women aged 17 to 68 years were selected through purposive and theoretical sampling until theoretical saturation was reached, and in-depth semi-structured interviews were conducted. Analysis through open, axial and selective coding showed that concepts such as imitation of film stars, desire to be seen, normative and peer pressures, negative body image, media logic, beauty as social and economic capital, medicalization of beauty, and orientation toward dominant beauty standards are central to participants’ experiences. According to the paradigmatic model, “body management and role-modeling from female film stars” constitutes the core phenomenon which, in interaction with causal, contextual and intervening conditions and through strategies such as conspicuous consumption, imitation of celebrities and creating acquired beauty, leads to outcomes such as greater self-confidence, social acceptance and prestige, higher success and income, and increased dependence on dominant beauty standards.

کلیدواژه‌ها English

body management
film stars
aesthetic role-modeling
beauty clinics
role-modeling

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 31 خرداد 1405

  • تاریخ دریافت 21 خرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 08 دی 1404
  • تاریخ پذیرش 31 خرداد 1405