از گُسست تا هم‌بهینه‌سازی: تحلیل تماتیک اجتماعی تکنیکی پژوهش‌های همگرایی هوش مصنوعی و سازمان‌های رسانه‌ای

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی
2 استاد ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی
3 دانشیار گروه فلسفه علم دانشگاه صنعتی شریف
10.22034/scm.2025.562888.1978
چکیده
با تعمیق درهم‌تنیدگی فناوری و فرایندهای رسانه‌ای، سازمان‌های رسانه‌ای با دگرگونی‌ بنیادینی مواجه‌اند که در آن، مرزهای میان عاملیت انسانی و عاملیت الگوریتمی بسیار پیچیده‌تر می‌شود. این پژوهش با اتکا بر ۳۳ منبع علمی معتبر (مقالات پژوهشی و کتاب‌های تخصصی)، یک صورت‌بندی اجتماعی تکنیکی از همگرایی هوش مصنوعی در سازمان‌های رسانه‌ای ارائه می‌کند و چهار زیرنظام درهم‌تنیده ــ اجتماعی، فنی، زمینه‌ای و تعاملی ــ را شناسایی می‌کند که در هم‌پیوندی با یکدیگر و به‌مثابه یک کل واحد، نقش‌ها، سلسله‌مراتب، رویه‌های کاری و ارزش‌های نهادی را در این سازمان‌ها بازپیکربندی می‌کنند. این پژوهش با تکیه بر نظریه‌ی نظام‌های اجتماعی تکنیکی، از مفهوم «هم‌بهینه‌سازی» به‌مثابه‌ی لنگر مفهومی برای فهم برهم‌کنش بازگشتی میان داوری انسانی و منطق الگوریتمی در محیط‌های رسانه‌ای معاصر بهره می‌گیرد. در این رویکرد همگرایی هوش مصنوعی در سازمان رسانه‌ای نه یک فرایند خطی و صرفاً فناوری‌محور، بلکه فرایندی پویا از سازگاری متقابل انسان و ماشین بازتعریف می‌شود که در آن قدرت نهادی، هویت حرفه‌ای و هنجارهای روزنامه‌نگاری پیوسته مورد مذاکره و بازمذاکره قرار می‌گیرند. هدف پژوهش حاضر، ارائه چارچوبی شفاف برای ادراک ابعاد حکمرانی مسئولانه‌ی هوش مصنوعی در روزنامه‌نگاری و عمل رسانه‌ای است. ارائه این چارچوب به طراحی ساختارهای سازمانی، تنظیم خط‌مشی‌ها و سازمان‌دهی کار مشترک روزنامه‌نگاران و سامانه‌های الگوریتمی در جهت تقویت شفافیت، پاسخ‌گویی و اعتماد عمومی کمک می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد گذار از وضعیت «گسست و فرسایش حرفه‌ای» به سوی «هم‌بهینه‌سازی» مستلزم توجه هم‌زمان به ابعاد اجتماعی، فنی، زمینه‌ای و تعاملی همگرایی با هوش مصنوعی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله English

From Fragmentation to Co-Optimization: A Socio-Technical Thematic Analysis of AI Integration in Media Organizations

نویسندگان English

Zahra Saboornejad 1
Hadi Khaniki 2
Mostafa Taghavi 3
1 PhD Candidate in Communication Studies, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
2 Full Professor, Faculty of Communication Sciences, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran
3 associate professor of philosophy of science and technology, Sharif University of Technology
چکیده English

As technological entanglements deepen, media organizations are undergoing a fundamental transformation marked by increasingly complex intersections between human and algorithmic agency. Drawing from 33 peer-reviewed studies, this paper develops a socio-technical synthesis of AI integration, identifying four interrelated subsystems—social, technical, contextual, and interactional—that collectively reshape roles, hierarchies, workflows, and institutional values in media organizations. Grounded in socio-technical systems theory, the study frames ‘co-optimization’ as a conceptual anchor to capture the recursive interplay between human judgment and algorithmic logic in contemporary media environments. Theoretically, the paper reframes AI integration as a dynamic process of mutual adaptation; practically, it offers actionable frameworks for responsible AI governance in journalism and media practice. The findings indicate that AI integration in media organizations is a dynamic, iterative process that involves continuous negotiation across social, technical, and contextual dimensions. The analysis underscores the importance of considering these dimensions to effectively balance the benefits of AI with journalistic integrity and public trust.

کلیدواژه‌ها English

AI integration
media organizations
socio-technical systems
thematic analysis
co-optimization

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 06 دی 1404

  • تاریخ دریافت 08 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری 05 دی 1404
  • تاریخ پذیرش 06 دی 1404