واکاوی مسئولیت مدنی رسانه‌های جمعی ناقض حقوق محیط زیست در نظام حقوقی ایران

نوع مقاله : علمی ترویجی

نویسنده
دانشگاه شهید بهشتی ره
چکیده
یکی از موضوعاتی که در نظام تجاری، اقتصادی و اجتماعی دارد باید موضوع محیط زیست دانست که بر اساس آن باید نهادها و سازمان ها، مبادرت به حمایت از محیط زیست نموده و در راستای فرهنگ سازی و حمایت از حقوق محیط زیست بپردازند که در این راستا در قوانین ایران به ویژه در قوانین برنامه های پنجم و چهارم توسعه به موضوع مزبور اشاره شده است و بر همین مبنا، به تعیین تکالیفی در این حوزه برای رسانه ها نیز عنایت شده است. لذا بر این اساس باید اذعان داشت که رسانه های به ویژه صدا و سیما، مکلف هستند تا با ارایه آموزش‌های لازم و فرهنگ سازی به حمایت از محیط زیست بپردازند و از این امر می‌توان دریافت که باید از پخش تبلیغات ناقض حقوق محیط زیست نیز خودداری کند. لذاست که باید برای جلوگیری از نقض حقوق محیط زیست از طریق تبلیغات مزبور، ضمانت‌های اجرایی در نظر گرفته شود که بر اساس آن باید مبنای مسئولیت محض را به عنوان مبنای اساسی مسئولیت مدنی رسانه‌های جمعی را مورد پذیرش قرار داد. لذا با اثبات تحقق ضرر و فعل زیان بار از سوی رسانه‌های جمعی، باید حکم به مسئولیت رسانه نمود و فقط در صورتی می‌توان رسانه را مبرا دانست که اثبات کند ضرر وارده ناشی از فعل ثالث یا قوه قاهره بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Investigation of civil liability of mass media violating environmental rights in the Iranian legal system

نویسنده English

amin amirhoseiny
shahid beheshty
چکیده English

One of the issues in the commercial, economic and social system should be the environmental issue, according to which institutions and organizations must support the environment and promote the development and protection of environmental rights in this regard. In the laws of Iran, especially in the laws of the fifth and fourth development plans, the subject has been referred to, and on this basis, the assignment of assignments in this area to the media has also been taken. Therefore, it should be acknowledged that the media, especially the media and the media, are obliged to provide environmental education by providing the necessary training and culture, and it can be seen that advertising should be prohibited in violation of environmental rights. . So, in order to prevent violations of environmental rights through these advertisements, it should be considered executive guarantees that should be based on the basis of pure responsibility as the basic basis for the civil responsibility of the mass media. Therefore, by proving the realization of harm and harm caused by the mass media, it should be the responsibility of the media and only if it is possible to deny the media the proof that the damage has been caused by a third party or Cairo''''s power.

کلیدواژه‌ها English

Key words: mass media
civil liability
sole responsibility
burden of proof
fifth law
  •  

    • ابدالی، مهرزاد، بررسی تطبیقی مبنا و حدود مسئولیت ناشی از عیب تولید در حقوق ایران، فرانسه و دستورالعمل جامعه اروپا، فصلنامه حقوقی دادگستری، ش 78، تابستان 1391.
    • ابراهیمی، سید نصرالله، مسئولیت تولید کالای معیوب و حمایت از مصرف‌کنندگان، تحلیل حقوقی در سه نظام برتر دنیا، پژوهشنامه حقوق و علوم سیاسی، س 2، ش 5، تابستان 1386.
    • امامی، محمد، بررسی نظارت بر بازار در آموزه‌های نبوی و علوی، الهیات و حقوق، پاییز و زمستان 1385، ش 21.
    • امیری قائم‌مقامی، عبدالمجید، حقوق تعهدات، ج 1، چ 2، تهران، نشر میزان، 1385.
    • انصاری، باقر، 1382، مبانی مسئولیت مدنی آلوده‌کنندگان آب‌های عمومی، تهران، اندیشه رفیع، چ 1.
    • بادینی، حسن، نقدی بر مبنا و قلمرو مسئولیت مدنی عرضه‌کنندگان کالاها و خدمات در قانون حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان مصوب 1388، تحقیقات حقوقی، ش 58، تابستان 1391.
    • بهرامی احمدی، حمید، 1385، تقریرات درس مسئولیت مدنی، حقوق مدنی 4، دانشکده معارف اسلامی و حقوق دانشگاه امام صادق ع، تهران.
    • بهرامی احمدی، حمید، 1390، تحول جهانی مسئولیت مدنی به سو مبنای نفی ضرر، فصلنامه حقوق و شهیدی، مهدی، آثار قراردادها و تعهدات، نشر موسسه علمی و فرهنگی مجد، تهران، چ 5، 1382.
    • قاسم‌زاده، سید مرتضی، مبانی مسئولیت مدنی، تهران، نشر میزان، 1385، چ 2.
    • سیاست دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، دوره 41، ش 2.
    • جعفری لنگرودی، محمدجعفر، ترمینولوژی حقوقی، چ 3، تهران، نشر گنج دانش، 1376.
    • کاتوزیان، ناصر، دوره مقدماتی حقوق مدنی، قواعد عمومی قراردادها، ج 4، تهران، شرکت سهامی انتشار به همکاری بهمن برنا، 1386، چ 7.
    • کاتوزیان، ناصر، دوره مقدماتی حقوق مدنی، وقایع حقوقی، 1379، تهران، نشر دادگستر، چ 1.
    • رشیدی، علی‌رضا، رشیدی، مریم، بررسی نقش رسانه‌ها در حفاظت محیط زیست و تأثیر آن‌ها در رفتار مردم و مدیران از منظر شکل‌گیری فرهنگ مصرف، مهندسی فرهنگی، مرداد و شهریور 1390، ش 55، 56.
    • عبدی، زینب، نقش و کارکرد رسانه‌های جمعی در طرح مسائل زیست‌محیطی، فصلنامه رفاه اجتماعی، س 14، ش 55، پاییز 1393.
    • علی عسگری، الهه، نقش رسانه بر محیط زیست سالم، فصلنامه مطالعات رسانه‌ای، سال 7، ش 16، بهار 1391.
    • ببران، صدیقه، داوودی، اسماعیل، بررسی تطبیقی نحوه پوشش خبری وقایع مرتبط با محیط یست در رسانه‌های سایبر جریان اصلی و رسانه‌های سایبر شهروندی، فصلنامه علمی روزنامه‌نگاری و ارتباطات، ش 3، بهار و تابستان 1391.
    • منتظر قائم، مهدی، عرفان حسین پور، رضوانه، رسانه محیط زیست؛ مقدمه‌ای بر ارتباطات زیست‌محیطی، فصلنامه رسانه و فرهنگ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال 6، ش 2، پاییز و زمستان 1395.
    • قائمی منش، فائزه، نقش رسانه‌های محیطی در حفظ محیط زیست، پایان‌نامه کارشناسی ارشد ارتباطات تصویری، دانشکده هنر دانشگاه سمنان، به راهنمایی جواد پویان، مهرماه 1393.
    • گودرزی، محسن، اشراقی، یاسر، ارتباطات زیست‌محیطی و آسیب‌شناسی نقش زیست‌محیطی رسانه‌های ایرانی، فصلنامه پژوهش‌های ارتباطی، سال 22، ش 4، زمستان 1394.
    • دبیری، فرهاد، واحد ناوان، عارف، رسانه‌های و توسعه حقوق محیط زیست، فصلنامه مطالعات رسانه‌ای، س 6، ش 13، تابستان 1390.
    • اسماعیلی، محسن، جلالی، عبدالله، نظام هنجاری اطلاع‌رسانی در فقه شیعه، فصلنامه رسانه، س 24، زمستان 1391، ش 4.
    • امیر حسینی، امین، برزویی محمدرضا، علل رافع مسئولیت مدنی رسانه‌های جمعی در نظام حقوقی ایران و فقه امامیه، فصلنامه فرهنگ ارتباطات، زمستان 1395، ش 4.
    • همایون، محمدهادی، نصراللهی، محمدصادق، قانون جامع رسانه‌های همگانی در جمهوری اسلامی ایران، ضرورت یابی و امکان‌سنجی قانون و اقتضاهای برآمده از آن‌ها، مطالعات فرهنگ ارتباطات، پاییز 1391، س 13، ش 51.
    • قباد، احسان، بررسی فقهی انتشار مطبوعات ضاله، فصلنامه مبانی فقهی حقوق اسلامی، بهار و تابستان 1392، ش 11.
    • آشنا، حسام‌الدین؛ برزویی، محمدرضا، خط مشی گذاری فاوا در ایران (1381-1386)، ارزیابی محتوای دیجیتال اسلامی از تکفا تا تسما، دین و ارتباطات، پاییز و زمستان 1390، ش 40، دانشگاه امام صادق (ع)
    • مبینی مقدس، مجید، برزویی، محمدرضا، جوانان و مشارکت سیاسی از دیدگاه نظریه‌های کارکردی رسانه‌ها، مطالعات جوان و رسانه، تابستان 1392، ش 10.
    • حسنی، علیرضا؛ هاشمی، سید رضا، رسانه‌ها و مسئولیت مدنی، مجله قضاوت، مهرو آبان 1389، ش 66،
    • اسماعیلی، محسن، 1381، حقوق رسانه‌ها، فصلنامه پژوهش و سنجش، س 11، ش 39، 29
    • انصاری، باقر، 1382، مقدمه‌ای بر مسئولیت مدنی ناشی از ارتباطات اینترنتی، فصلنامه حقوق، دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، ش 62.
    • اسماعیلی، محسن، تأثیر انقلاب اسلامی بر کارکرد رسانه‌ها با مطالعه موردی در حقوق مطبوعات، رسانه، بهار 1388 ش 77،
    • اسماعیلی، محسن، 1392، مشارکت عمومی، حاکمیت و نظارت همگانی، مجموعه مقالات نخستین همایش علمی- تخصصی نظارت همگانی شهرداری تهران، تهران، فرهنگ صبا.
    • معتمد نژاد، کاظم؛ معظمی گودرزی، حبیب‌الله، 1389، حقوق ارتباطی در جامعه اطلاعاتی، پژوهش‌های ارتباطی، ش 63، پاییز 1389.

     

دوره 9، شماره 37
زمستان 1399
صفحه 29-39

  • تاریخ دریافت 12 دی 1396
  • تاریخ بازنگری 04 مهر 1397
  • تاریخ پذیرش 22 دی 1398