تحلیل فرم شمایل‎نگاری در پرده‏های روزعاشورا

نوع مقاله : علمی ترویجی

نویسنده
قائم مقام انتشارات علمی و فرهنگی
چکیده
چکیده
شمایل‏‎نگاری از جمله هنرهای عامه‎ است که در فرهنگ ایرانی توانست، واقعه عاشورا را با فرهنگ بصری پیوند بزند و روایت شفاهی را به روایت تصویری بدل سازد. نقالان با شاعری بر سر هر کوچه و بازار پرده‎ها را برای مخاطبان می‎‏خواندند و پیام و فرهنگ عاشورایی را با نغمه‎سرای سینه به سینه و نسل به نسل منتقل می‎کردند. این هنر را روزی می‎توانستیم در همه‏ جا ببینیم و از آن استفاده کنیم، اما امروز دیگر خبری از آن نیست. هم‎چنین شمایل‎‏نگاران، شمایل مربوط به این واقعه را به ترسیم در آوردند تا در امکان مقدس و منازل بر دیوارها نصب شوند و نقالان با پرده‏‎خوانی و ارتباط نفس به نفس با مخاطبان همانند تئاترهای روحوضی و شیبه‎خوانی واقعه را شرح دهند. در این مقاله شمایل‎نگاری امام حسین (ع) و وقایع ظهر عاشورا براساس شمایل‎نگاری بر پرده‎ها مورد تحلیل به روش فرم فرای صورت گرفته است. نتایج به دست آمده حکایت از این داشت که پرده‏‎ها ضمن بیان احساسات شمایل‎نگار، توانسته‎اند با مخاطبان ارتباط برقرار کنند. این ارتباط چنانچه با روایت شفاهی همراه شود مخاطبان ضمن ابراز احساسات، پرده‎ها را به سان شیء مقدس می‎انگارند که واسطه میان آنان با واقعه کربلا خواهد بود.
کلیدواژه‎ها: شمایل‎نگاری، تحلیل فرم، کربلا، واقعۀ عاشورا، امام حسین (ع)

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

analysis of the iconographic form in the Razahshura curtain

نویسنده English

abbas amoori
No
چکیده English

Screenwriting is one of the most popular arts in the Iranian culture that could link the events of Ashura with visual culture and turn the narrative into a narrative. The narrators with the poet in each street and the street read the curtains for the audience and transmitted Ashura's message and culture to the chest and to the generations. This art could be seen every day and used, but today there is no news of it. The photographers also plotted on the occasion of the event to be installed in holy places and houses on the walls, and the narrators with a curtain and self-esteem with audiences like the theoretical and theatrical theater To explain. In this article, the imam Hussein's imam's portrait and Ashura's afternoon events based on the screening on the screens are analyzed using the Faye Form method. The results suggest that the curtains, while expressing the emotional feelings, have been able to communicate with the audience. This connection, if accompanied by an oral narration, while the audiences express their feelings, regard the curtains as sacred object, which will interfere with the event of Karbala.
Keywords: typography, form analysis, karbala, ashura, imam hussein (AS)

کلیدواژه‌ها English

Keywords: «typography»
«form analysis»
«karbala»
«ashura»
«imam hussein (AS)»
  • تالبوت رایس، دیوید (1390)، «هنر اسلامی»، مترجم ماه ملک بهار، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  • جنسن، هورست ولدمار (1397)، «تاریخ هنر»، مترجم پرویز مرزبان. چاپ پنجم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  • فرقانی، محمدمهدی و سیدجمال‎الدین اکبرزاده جهرمی (1390)، «ارائه مدلی برای تحلیل گفتمان انتقادی فیلم». فصلنامه مطالعات فرهنگ-ارتباطات، سال دوزادهم، شماره شانزدهم، زمستان، صفحات: 157-129.
  • رشیدی، صادق (1396)، «هنر پیرااسلامی». تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  • مرزبان، پرویز (1397)، «خلاصه تاریخ هنر». چاپ بیست و چهارم، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.
  • مهدی‎زاده، مهدی (1389)، «نظریه‏های رسانه: اندیشه‏های رایج و دیدگاه‏های انتقادی». تهران: همشهری.
  • کوثری، مسعود و عباس عموری (1392)، «هنر مردمی دینی: شمایل‎شناسی حضرت علی (ع)». فصلنامه جامعه‎شناسی ادبیات و هنر، دوره 5، شماره 1، تابستان، صفحات: 51-23.
  • کوماراسوامی، آناندا (1386)، «فلسفه هنر مسیحی و شرقی»، مترجم امیر حسین ذکوگو. تهران: فرهنگستان هنر.
  • گامبریج، ارنست (1385)، «تاریخ هنر»، مترجم علی رامین. تهران: نشر نی.
  • عکاشه، ثروت (1380)، «نگارگری اسلامی»، مترجم غلامرضا تهامی. تهران: سامان تبلیغات اسلامی، حوزه هنری.
  • یاسینی، سیده راضیه (1395)، «شمایل‎نگاری دینی در ایران و غرب از آغاز تا دوره معاصر». تهران: پژوهشگاه فرهنگ هنر و ارتباطات.
  • تصاویر از اینترنت برداشت شده است.
  • Howells, Richard (2003), Visual Culture, USA: Polity.
  • Panofsky, Dora and Panofsky, Erwin (1965[1956]), Pandora’s Box, N.Y. Pantheon Books.
  • Panofsky, Erwin (1955), Meaning in the Visual Arts, N.Y., Anor Books.
  • Panofsky, Erwin (1967 [1939]), Studies in Iconology: Humanistic Themes in the Art of the Renaissance, New York: Harper & Row Publications.
  • Panofsky, Erwin (2005 [1951]), Gothc Architechture and Schoolasticism, USA: Archabby Publications.
دوره 9، شماره 34
بهار 1399
صفحه 135-156

  • تاریخ دریافت 09 خرداد 1398
  • تاریخ بازنگری 16 تیر 1398
  • تاریخ پذیرش 07 مهر 1399