در غیاب بهشت زهرا: واکاوی تجربه زیسته افراد سوگوار تهرانی در سوگواری مجازی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
سبحان یحیائی 1
فرید عزیزی 2
کمال خالق پناه 3
1 استادیار دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه
2 دانشجوی دکتری علامه طباطبائی، گروه علوم ارتباطات
3 استادیار دانشگاه کردستان
10.22034/scm.2024.185878
چکیده
سوگواری بازماندگان فرد متوفی را یاری می‌دهد از یک سو خاطرات مربوط به او را در اذهان جمعی بازسازی کند و از سوی دیگر آنها را با واقعیت خشن مرگ به نحو عقلانی‌تری یاری می‌رساند تا تجربه‌ی نبودن و فقدان او را تاب آورده و زندگی شادتری را از سر بگذرانند. اما در طی دوره‌ی کرونا، با رواج یافتن پدیده‌ی سوگواری مجازی، برای بسیاری از بازماندگان مسئله‌ی سوگواری، حاوی صورت‌بندی‌های اجتماعی پیچیده‌تری شد. در طی این دوران، مسائلی مانند خداحافظی بدون وداع، سوگواری بدون تسلی، سوگ پیچیده و بسیاری دیگر از این موضوعات مطرح شد تا به مسئله‌مندی سوگواری مجازی اشاره شود. موضوع پژوهش حاضر واکاوی تجربه زیسته افراد سوگوار تهرانی در سوگواری مجازی بود. جهت تحلیل یافته‌ها از روش پدیدارشناسی تفسیری استفاده شد. به‌طور کلی پس از تجزیه و تحلیل اطلاعات هفت مقوله «رهایی بخشی، سوگواری سترون، همزیستی سوگواری سنتی و مجازی، خسران مضاعف، گسیختگی سوگواری، آرامش صوری و پیومندمندی با متوفی» استخراج گردید.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

In the absence of Behesht Zahra: analyzing the lived experience of Tehrani mourners in virtual mourning

نویسندگان English

sobhan yahyaei 1
Farid Azizy 2
Kamal Khaleqhpanah 3
1 ATU
2 PhD student of communication sciences
3 kourdestan university
چکیده English

Mourning the survivors of the deceased person helps to reconstruct the memories related to him in the collective minds on the one hand, And on the other hand, it helps them with the harsh reality of death in a more rational way so that they can endure the lack of experience and the loss of him and live a happier life. But during the period of Covid-19, with the spread of the phenomenon of virtual mourning, for many survivors, the issue of mourning became more complicated Social structures. During this period, issues such as saying goodbye without farewell, mourning without consolation, complicated mourning and many other issues were raised to point out the problematic nature of virtual mourning. The subject of the current research was to analyze the lived experience of the bereaved in virtual mourning. Interpretive phenomenology method was used to analyze the findings. In general, after analyzing the data Seven categories "liberation, sterile mourning, coexistence of traditional and virtual mourning, double loss, rupture of mourning, formal peace and connection with the deceased" were extracted.

کلیدواژه‌ها English

lived experience
death
mourning
virtual mourning
phenomenology
 
احمدی، علی؛ عسگرزاده، سیدمحسن؛ شیرمحمدی، سمیه. 1399. «یادبود پس از مرگ کاربران در شبکه‌های اجتماعی (تحلیل نظرات کاربران در صفحات اینستاگرامی جان‌باختگان ویروس کرونا)». فصلنامه مطالعات رسانه‌های نوین. دوره 6، شماره 23. صص 294-261. پاییز.
افشانی، سیدعلیرضا؛ روحانی، علی؛ نعیمی، نگین. 1399. «پروفایل‌های داغدیده مطالعه‌ای کیفی از بازنمایی فقدان در میان زنان داغدیده یزدی». مجله علمی پژوهشی مطالعات توسعه اجتماعی فرهنگی. دوره 8، شماره 2. صص 34- 9. پاییز.
الیاس، نوربرت. 1398. «تنهایی دم مرگ» (ترجمه امید مهرگان و صالح نجفی). تهران: گام نو.
بهار، مهری؛ جبارپور، فائزه. 1400. «تغییرات آیین‌های سوگواریِ متوفی پس از کرونا و ارزیابی تأثیرات آن بر صاحبان عزا». فصلنامه علمی-پژوهشی دین و ارتباطات، دوره 28، شماره 1. صص 90-67. بهار و تابستان.
خالق‌پناه، کمال. 1399. «سنگینی دردها و تمرین صبوری با بدن: پدیدارشناسی تجربه زیسته دردهای مزمن در بیماران مبتلا به ام-اس». فصلنامه علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، دوره 27، شماره 88. صص 174-145. بهار.
عاملی، سعیدرضا؛ شکرخواه، یونس؛ منصوری، تمنا. 1398. «تجربه دوفضایی شده کاربران ایرانی از سوگواری مجازی: شبکه اجتماعی فیس‌بوک». فصلنامه مطالعات فرهنگ-ارتباطات، دوره 20، شماره 48: 7-36. زمستان.
کیانی، محسن؛ هاشمی‌نسب، فخرالسادات. 1399. «مطالعه پدیدارشناسی آیین سوگواری در مرگ‌های ناشی از ویروس کرونا». مجله مطالعات اجتماعی ایران. دوره 14، شماره 4. صص 127- 106. زمستان.
 Afshani, Seyed Alireza; Rouhani, Ali; Naimi, Negin. (2019). "Bereaved profiles, a qualitative study of the representation of loss among bereaved Yazdi women". Scientific Research Journal of Social and Cultural Development Studies. Volume 8, No. 2. pp. 9-34. Autumn. (In Persian)
Ahmadi, Ali; Asgarzadeh, Seyed Mohsen; Shirmohammadi, Somayeh. (2019). "Memorial after the death of users in social networks (analysis of users' opinions on the Instagram pages of the victims of the corona virus)". New Media Studies Quarterly. Volume 6, Number 23. pp. 261-294. Fall. (In Persian)
Ameli, Saeed Reza; Shokerkhah, Yunus; Mansouri, Tamna. (2018). "Iranian users' two-spatial experience of virtual mourning: Facebook social network". Quarterly Journal of Culture-Communication Studies, Volume 20, Number 48: 7-36. winter. (In Persian)
Bahar, Mehri; Jabarpur, Faezeh. (1400). "Changes in the rituals of mourning the deceased after Corona and evaluating its effects on the mourners". Scientific-Research Quarterly of Religion and Communication, Volume 28, Number 1. pp. 67-90. spring and summer. (In Persian)
Burke L. A., Neimeyer R. A., Bottomley J. S., Smigelsky M. A. (2019). Prospective risk factors for intense grief in family members of veterans who died of terminal illness. Illness, Crisis & Loss, 27(3), 147–171.
Colaizzi, P. F. 1978. "Psychological research as the phenomenologist views it". In R. S. Valle & M. King (Eds.), Existential-Phenomenological alternatives for psychology (p. 6). Oxford University Press.
Elias, Norbert. (2018). "Loneliness at the end of death" (translated by Omid Mehrgan and Saleh Najafi). Tehran: New step. (In Persian)
Etkind, S. N., Bone, A. E., Lovell, N., Cripps, R. L., Harding, R., Higginson, I. J., & Sleeman, K. E. (2020). The role and response of palliative care and hospice services in epidemics and pandemics: a rapid review to inform practice during the COVID-19 pandemic. Journal of pain and symptom management, 60(1), e31–e40.
Fakhruroji, M. 2021. "Texting condolences on WhatsApp as a mediatized mourning practice". Human Behavior & Emerging Technologies. 3(5): 677-686.
Finlay, C.J., & Krueger, G. 2011. "A Space for Mothers: Grief as Identity Construction on Memorial Websites Created by Sids Parents". OMEGA-Journal of Death and Dying. 63(1): 21-44.
Karabulut, M.H. 2022. "VIRTUAL GRIEVING IN THE TIMES OF COVID-19". A THESIS SUBMITTED TO THE GRADUATE SCHOOL OF SOCIAL SCIENCES OF MIDDLE EAST TECHNICAL UNIVERSITY.
Kayani, Mohsen; Hashmi-Nasab, Fakhr al-Sadat. (2019). "Phenomenological study of mourning ritual in deaths caused by corona virus". Iranian Journal of Social Studies. Volume 14, Number 4. pp. 127-106. Winter. (In Persian)
Khaleghpanah, Kamal. (2019)."Heaviness of pain and patient exercise with the body: phenomenology of chronic pain experience in MS patients". Social Sciences Quarterly, Allameh Tabatabai University, Volume 27, Number 88, pp. 145-174. Spring. (In Persian)
McEwen, R.N., & Scheaffer, K. 2013. "Virtual Mourning and Memory Construction on Facebook: Here Are the Terms of Use". Bulletin of Science, Technology & Society. 33(3-4): 64-75.
Miyajima K., Fujisawa D., Yoshimura K., Ito M., Nakajima S., Shirahase J., Mimura M., Miyashita M. (2014). Association between quality of end-of-life care and possible complicated grief among bereaved family members. Journal of Palliative Medicine, 17(9), 1025–1031.
Morrow, R., Rodriguez, A., & King, N. 2015. "Collazo’s descriptive phenomenological method". The Psychologist, 28(8), 643–644.
Mortazavi, S.S., Shahbazi, N., Taban, M., Alimohammadi, A., & Shati, M. 2021. "Mourning during Corona: A Phenomenological Study of Grief Experience among Close Relatives during COVID-19 Pandemics". OMEGA—Journal of Death and Dying, 0(0): 1–22.
Ostadhashemi, L., Alipour, F., Ahmadi, S., Sabzi Khoshnami, M., & Javadi, S.M.H. 2022. "Complicated Grief: The Lived Experiences of Those Bereaved by COVID-19". OMEGA-Journal of Death and Dying. 0(0): 1-14.
Polit, D. F., & Beck, C. T. 2004. "Nursing research: Principles and methods". Lippincott Williams & Wilkins.
Testoni, I., Azzola, C., Tribbia, N., Biancalani, G., Iacuna, E., Orikibi, H., & Azoulay, B. 2021. "The COVID-19 Disappeared: From Traumatic to Ambiguous Loss and the Role of the Internet for the Bereaved in Italy". Front. Psychiatry, 12: 1-11.
Tylec, G., & Szegde, J. 2020. "A virtual grave: legal regulations of a new virtual social phenomenon". Information & Communication Technology Law. 29(2): 135-150.
Wright A. A., Zhang B., Ray A., Mack J. W., Trice E., Balboni T., Mitchell S. L., Jackson V. A., Block S. D., Maciejewski P. K., Prigerson H. G. (2008). Associations between end-of-life discussions, patient mental health, medical care near death, and caregiver bereavement adjustment. JAMA, 300(14), 1665–1673.
Yung-Chi Chen, C. 2022. "Grieving During the COVID-19 Pandemic: In-Person and Virtual “Goodbye” ". OMEGA-Journal of Death and Dying. 0(0): 1-17.
جامعه فرهنگ رسانه
دوره 12، شماره 49
زمستان 1402
صفحه 43-74

  • تاریخ دریافت 29 شهریور 1402
  • تاریخ بازنگری 19 مهر 1402
  • تاریخ پذیرش 19 آبان 1402