توصیف فضای اجتماعی شهری ایران با تاکید بر تقلید فرهنگی شهرنشینان ایرانی

نویسنده
عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی
چکیده
 



بر اساس گزارش مرکز آمار ایران نتایج سرشماری نفوس و مسکن در سال 1395، 74 درصد جمعیت ایران در شهرها زندگی می‌کنند. در فضای شهری ایران امروز، که در عصر ارتباطات و انفجار اطلاعات قرار داریم شهروندان ایرانی در معرض انواع محصولات فرهنگی-رسانه‌ای چه از طریق مصرف محصولات و کالاهای فرهنگی-رسانه‌ای تولید داخل و چه تولید خارج از کشور از طریق بازار کالاهای فرهنگی و همچنین محصولات رسانه‌ای از طریق رسانه ملی و شبکه‌های مختلف ماهواره‌ای و شبکه جهانی اینترنت در فضای حقیقی و مجازی قرار دارند. هدف این تحقیق، توصیف فضای موجود تقلید فرهنگی شهرنشینان ایرانی در فضای اجتماعی شهری ایران است. این تحقیق با استفاده از روش مصاحبه عمیق و کتابخانه‌ای اسنادی، انجام شد. برای دستیابی به اهداف تحقیق از نظرات خبرگان در این حوزه در دو پنل اساتید علوم ارتباطات و جامعه-شناسی کمک گرفته شد. در این تحقیق فضای اجتماعی شهری 3 مجموعه شهری از جمله کلانشهرها، شهرهای مراکز استان‌های مختلف و مجموعه شهرهای دیگر کشور مورد بررسی قرار گرفته‌اند. نتیجه این تحقیق مراحل پنجگانه تقلید فرهنگی شهرنشینان ایرانی در فضای اجتماعی شهری کشور را نشان داد . با عرضه محصولات فرهنگی-رسانه‌ای غربی، و مصرف آن توسط شهرنشینان ایرانی فرهنگ مصرفی غربی در فضای اجتماعی شهری ایران بازتولید می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله English

Description of Urban Social Space in Iran with Emphasis on Cultural Impressions of Iranian Urbanists

نویسنده English

ahmad aminfard
Member of Young and Elite Research Club of Islamic Azad University, Central Tehran Branch
چکیده English

According to the Statistics Center of Iran, the results of the population and housing census in 1395, 74% of the population of Iran live in cities. In today's urban space of Iran, which is in the era of communication and intelligence explosions, Iranian citizens are exposed to a variety of cultural-media products either through the consumption of cultural goods and goods, domestic or domestic production, or through the goods market Cultural, as well as media products through the national media and various satellite networks and the global Internet network in real and virtual space. The purpose of this study is to describe the existing cultural imitation of Iranian urban population in the urban social space of Iran. This research was conducted using deep interviewing methodology and documentary libraries. In order to achieve the research objectives, experts' opinions in this field were assisted in two faculties of communication science and sociology. In this research, urban social space has been investigated in 3 urban including metropolises, cities of different centers provinces and other cities of the country. The result of this study was the five stages of cultural imitation of Iranian urban population in the urban social space of the country. With the supply of western cultural-media products, and its consumption by Iranian urbanists, Western consumption culture is reproduced in the urban social space of Iran.

کلیدواژه‌ها English

Cultural Imitation
Consumer Culture
Cultural-Media Products
Iran
آسابرگر، آرتور(1371) ، روشهای تحلیل رسانه­ها، مترجم : پرویز اجلالی، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه­ها.
- ارمکی، آزاد، چاوشیان، تقی و حسن(1381) ، بدن به مثابه رسانه هویت، مجله جامعه­شناسی ایران، دوره چهارم، شماره4، زمستان 1381.
- اعرابی، سید محمد ( 1385 )، دستنامه برنامه­ریزی استراتژیک، تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی.
- افخمی، بهنام (1387) ، تبلیغات تجاری و ارز شهای فرهنگی در مجلات خانواده، فصلنامه رسانه،شماره 75 .
- امین فرد، احمد،(۱۳۹۴)، راهبردهای مطلوب تبلیغات محیطی برای کلانشهرها ایران، نخستین کنفرانس ملی تبلیغات محیطی در ایران، تهران، دانشگاه علم و فرهنگ،
اینگلیس، فرد (1377) . نظریه رسانه­ها ، (محمود حقیقت کاشانی،مترجم) ، تهران: مرکز مطالعات و سنجش برنامه­ای سیما. (نشر اصلی اثر1993).
- بارت، رولان (1380)، امپراطوری نشانه­ها، مترجم: ناصر فکوهی، تهران: نی.
- باکاک، رابرت (١٣٨١)،مصرف، ترجمة خسرو صبری، تهران: شیرازه.
- بودریار، ژان (1380)، درباره تحقق میل در ارزش مبادله، مترجم: مراد فرهادپور، در ارغنون، شماره 19 زمستان، صص57-45.
- بل، دیوید (1392)، نظریه­پردازان فرهنگ سایبر، مترجمان: مسعود کوثری و عزیز تاتار، تهران: دریچه نو.
- تانکیس، فرن (1390)، فضا، شهر و نظریه اجتماعی: مناسبات اجتماعی و شکل­های شهری، مترجمان: حمیدرضا پارسی و آرزو افلاطونی، چاپ دوم، تهران: دانشگاه تهران.
- توسلی، غلامعباس (1383)، تحلیلی از اندیشه پیر بوردیو درباره فضای منازعه آمیز اجتماعی و نقش جامعه­شناسی، نامه علوم اجتماعی، شماره 23، خرداد1383، صص 25-1.
- تیموتی، دالن (1388) ، جامعه­شناسی مصرف: گردشگری و خرید، ترجمة علی اصغر سعیدی و مهدی حسین آبادی، تهران: جامعه شناسان.
- جیکوبز، جین (1388)، مرگ و زندگی شهرهای بزرگ آمریکایی، مترجمان:حمیدرضا پارسی و آرزو افلاطونی، چاپ دوم، تهران: دانشگاه تهران.
- حبیب پور گتابی، کریم (1394)، انگاره­های مصرف فرهنگی در بین زنان استان قم، فصلنامه مطالعات راهبردی زنان (فصلنامه شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده)، سال هیجدهم، شماره 69، پاییز 1394.
- حمیدی، نفیسه و فرجی ، مهدی (1387)، سبک زندگی و پوشش زنان در تهران، فصلنامه تحقیقات فرهنگی شماره1.
- رسولی، محمدرضا (1382)، بررسی مؤلفه­های سبک زندگی در تبلیغات تجاری تلویزیون، فصلنامه علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبائی، شماره 23، پاییز 1382.
- رشیدپور، ابراهیم (1354)، آیینه­های جیبی آقای مک لوهان، تهران: سروش.
- رضوی زاده، نورالدین(1386)، بررسی تأثیر مصرف رسانه­ها بر سبک زندگی ساکنان تهران، پژوهشگاه فرهنگ و هنر وارتباطات.
- روشه، گی (1379)، کنش اجتماعی، ترجمه: هما زنجانی زاده، مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد، چاپ چهارم.
- دیوید، فرد آر. (1390 )، مدیریت استراتژیک، (ترجمه علی پارسائیان و سید محمد اعرابی)، تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی.
-  ذکایی، محمدسعید و امیدی، مهدی (1396) ، مدرنیته، شهر و مصرف (بررسی پدیدار مصرف در زیست جهان شهروندان تهرانی) ، جامعه­پژوهی­ فرهنگی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال هشتم، شمارة دوم، تابستان 1396.
- زیمل، گئورگ (1377)، کلان­شهر و حیات ذهنی، مترجم: یوسف اباذری، نامه علوم اجتماعی، دوره جدید، جلد دوم، شماره 3.
- سفیری، خدیجه و قبادی، مهناز(1392)، فرهنگ زیبایی و جامعه مصرفی (با تاکید بر مصرف­گرایی در لوازم آرایشی)، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دوره دوم، شماره 2، تابستان 1392.
- سوئیزی، پل (1358)، نظریه تکامل سرمایه­داری، مترجم: حیدر ماسالی، تهران: تکاپو.
-صفاری نیا، مجید و دیگران (1392)، روانشناسی شهر، تهران: آوای نور.
- صمیم، رضا و ساسان فاطمی (١٣٨۶)، پژوهشی جامعه­شناختی در باب مصرف موسیقایی در بین افرادی با پایگاه­های اجتماعی متفاوت (مطالعة موردی تهران) ، فصلنامه هنرهای زیبا، شماره ٣٢ .
- عیوضی، غلامحسین (1388)، سبک زندگی تلویزیونی و مصرف، فصلنامه فرهنگی­دفاعی زنان و خانواده، سال پنجم ، شماره 16 ، تابستان 1388.
- غیاثوند، احمد (١٣٩٠)، سبک مصرف کتاب و وضعیت کتابخانه­های عمومی در شهر تهران، تهران: جامعه و فرهنگ.
- فاضلی، محمد (١٣٨٢)، مصرف و سبک زندگی، تهران: صبح صادق.
- فیسک جان (1386)، درآمدی بر مطالعات ارتباطی، (مهدی غبرایی، مترجم) ، تهران: دفتر مطالعات و توسعه رسانه ها. (نشر اصلی اثر 2004).
- قاضی طباطبایی، محمود، کلانتری، عبدالحسین و نسیم افزا، اعظم (1393)، بررسی و مقایسة میزان مصرف فرهنگیدر کلانشهرها، شهرها، و روستاها، فصلنامه جامعه­پژوهی فرهنگی، سال پنجم، شمارة سوم، پاییز1393، صص 87-107.
- کاظمیان، مهرداد، ابراهیمی، قربانعلی و همتی، زهرا (1393)، مصرف فرهنگی و عوامل مرتبط با آن (مطالعة موردی: دانشجویان دانشگاه مازندران)، جامعه­پژوهی فرهنگی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
سال پنجم، شمارة دوم، تابستان ،1393، صص 133-153.
- کلانتری، عبدالحسین، رستمعلی زاده، ولی اله و نسیم افزا، اعظم (1392)، تحصیلات و مصرف فرهنگی در شهر تهران، فصلنامه مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دوره دوم، شماره 1، بهار1392، صص 111-131 .
- کمالی، افسانه و خودکاری، لعیا(1393)، بررسی مصرف تظاهری و عوامل موثر بر آن در شهر تهران، فصلنامه انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات، سال دهم، شماره 37، زمستان 1393.
- کوثری، مسعود (1393)، شهر، رسانه و زندگی روزمره، تهران: تیسا.
- گلابی، فاطمه، بوداقی، علی و علی پور، پروین(1394)، مروری تحلیلی بر تلفیق عاملیت و ساختار در اندیشه پیر بوردیو، دوفصلنامه پژوهشهای جامعه­شناسی معاصر، سال چهارم، شماره 6، بهار و تابستان 1394، صص143-117.
- گیبینز، جان آر. بوریمر( 1381 )، سیاست پست­مدرینته:  درآمدی بر فرهنگ وسیاست معاصر، مترجم: منصور انصاری، تهران: گام نو.
- گیدنز، آنتونی، (1374) .جامعه­شناسی، (منوچهر صبوری، مترجم) ، تهران: نشر نی، چاپ دوم. (نشر اصلی اثر 1990).
- مرکز آمار ایران، سرشماری سال 1395.
- مصطفوی، سید محمدحسن و صحفی، سید محمد (1393)، علل تحولات فرهنگ مصرف محصولات شبکه­های تلویزیونی ماهواره­ای در ایران با اشاره به نقش سرمایه اجتماعی، فصلنامه رسانه، سال بیست و ششم، شماره 2.
- معتمدنژاد، کاظم (1386)، وسایل ارتباط جمعی، تهران:  دانشگاه علامه طباطبائی.
- مک لوهان، مارشال (1377). برای درک رسانه، ( سعید آذری ،مترجم) ، تهران: سروش. (نشر اصلی اثر 1972).
- مک کوایر، اسکات (1391)، شهر رسانه: رسانه، معماری و فضای شهری، مترجم: علی بختیاری زاده، تهران: دفتر مطالعات و تحقیقات رسانه ها.
- مک کوئیل دنیس، سون ویندال (1388) . مدل‌های ارتباطات جمعی، (گودرز میرانی، مترجم) ، تهران: دفتر پژوهش‌های آینده، نشرآینده. (نشر اصلی اثر 2004).
- مک کوئیل، دنیس (1382) ، درآمدی بر نظریه‌ی ارتباطات جمعی، (پرویز اجلالی، مترجم) ، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه ها، چاپ اول. (نشر اصلی اثر 2003).
- مک کوئیل، دنیس (1387) . مخاطب شناسی، (مهدی منتظر قائم،: مترجم) ، تهران: دفتر مطالعات و توسعه رسانه، چاپ چهارم. (نشر اصلی اثر 2004).
- ویندال سون، سیگنایزر،بنو، اولسون، جین (1376). کاربرد نظریه‌های ارتباطات، (علی رضا دهقان، مترجم) ، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات رسانه­ها، چاپ اول. (نشر اصلی اثر: 2000).
- ورنر، سورین، جیمز تانکارد (1381). نظریه‌های ارتباطات، (علی رضا دهقان،مترجم) ، تهران: انتشارات دانشگاه تهران. (نشر اصلی اثر1996)


- Bennett, Andy (2005). Culture and Everyday Life, London: SAGE Publications Ltd.
- Katz-Gerro, Tally and Oriel Sullivan (2010). ‘Voracious Cultural Consumption: The Intertwining of Gender and Social Status’, Time and Society, Vol. 19, No. 2.
- Schlosser, J. (2013), "Bourdieu and Foucault: a conceptual integration toward an empirical sociology of Prisons", Criticism, 21: 31-46.
دوره 8، شماره 32
پاییز 1398
صفحه 35-60

  • تاریخ دریافت 18 اسفند 1398